Κάθε χρόνο η Ελλάδα γλιτώνει έως και 522 εκατ. ευρώ από εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου χάρη στις ενεργειακές αναβαθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν σε χιλιάδες κατοικίες μέσω των προγραμμάτων τύπου «Εξοικονομώ».
Πρόκειται για ένα από τα λιγότερο προβεβλημένα αποτελέσματα του μεγαλύτερου προγράμματος ενεργειακής αναβάθμισης που έχει υλοποιηθεί στη χώρα, καθώς πίσω από τα νέα κουφώματα, τις θερμομονώσεις και τις αντλίες θερμότητας κρύβεται ένα όφελος που ξεπερνά κατά πολύ τους χαμηλότερους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
- Διαβάστε ακόμα - Νέα εποχή για το «Εξοικονομώ»: On-bill χρηματοδότηση και ανησυχία για νέα «κόκκινα» δάνεια
Την ώρα που η Ευρώπη συνεχίζει να αναζητά τρόπους να μειώσει την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα καύσιμα και οι διεθνείς ενεργειακές αγορές παραμένουν ευάλωτες σε γεωπολιτικές αναταράξεις, τα στοιχεία του ΥΠΕΝ δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις στα ελληνικά σπίτια λειτουργούν και ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Ζήσης Ιωαννίδης, ενεργειακός και περιβαλλοντικός σύμβουλος του ΥΠΕΝ στο πλαίσιο της 3ης Εθνικής Συνάντησης SMAFIN Expanded, τα προγράμματα «Εξοικονομώ» περιορίζουν την ανάγκη εισαγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου κατά 291 έως 522 εκατ. ευρώ ετησίως, δημιουργώντας ένα μόνιμο οικονομικό όφελος που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο.
Με απλά λόγια, κάθε κιλοβατώρα που δεν καταναλώνεται σε ένα αναβαθμισμένο σπίτι δεν μειώνει μόνο τον λογαριασμό του ιδιοκτήτη. Μειώνει και την ανάγκη της χώρας να εισάγει επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου ή πετρελαίου για θέρμανση και ηλεκτροπαραγωγή.
Η «αόρατη ενεργειακή μονάδα» που χτίστηκε μέσα στα ελληνικά σπίτια
Στον ενεργειακό κλάδο υπάρχει μια πάγια φράση: η φθηνότερη ενέργεια είναι αυτή που δεν καταναλώνεται ποτέ. Υπό αυτή την έννοια, τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης λειτουργούν σαν μια «αόρατη μονάδα παραγωγής». Αντί να χτίζονται νέες ενεργειακές υποδομές για να καλύψουν τη ζήτηση, η ζήτηση μειώνεται μέσα από παρεμβάσεις στα κτίρια.
Τα στοιχεία του ΥΠΕΝ δείχνουν ότι τα πέντε βασικά προγράμματα «Εξοικονομώ» που έχουν τρέξει μέχρι τώρα οδηγούν σε εξοικονόμηση ενέργειας σε περίπου 136.100 νοικοκυριά, ενώ η εξοικονόμηση εισαγωγών καυσίμων εκτιμάται μεταξύ 291 και 522 εκατ. ευρώ ετησίως.
Αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό όφελος δεν είναι εφάπαξ, αλλά επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο όσο λειτουργούν οι παρεμβάσεις.
Ποιο πρόγραμμα φέρνει τα περισσότερα χρήματα πίσω στην οικονομία
Το μεγαλύτερο όφελος προκύπτει από το «Εξοικονομώ 2021», το οποίο σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ οδηγεί σε εξοικονόμηση εισαγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου από 122 έως 218 εκατ. ευρώ ετησίως.
Ακολουθεί το «Εξοικονομώ 2025» με εκτιμώμενο όφελος από 57 έως 102 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ το «Εξοικονομώ - Αυτονομώ» αποδίδει εξοικονόμηση από 51 έως 91 εκατ. ευρώ ετησίως. Το «Εξοικονομώ 2023» εκτιμάται ότι περιορίζει τις εισαγωγές καυσίμων κατά 48 έως 87 εκατ. ευρώ τον χρόνο και το «Ανακαινίζω – Εξοικονομώ για Νέους» κατά 12 έως 23 εκατ. ευρώ.
Αθροιστικά, τα πέντε προγράμματα συνθέτουν μια από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις περιορισμού ενεργειακών εισαγωγών που έχει πραγματοποιηθεί στη χώρα τα τελευταία χρόνια.
Η εξοικονόμηση ενέργειας ως δεύτερη γραμμή άμυνας
Η συζήτηση για την ενεργειακή ανεξαρτησία συνδέεται συνήθως με τα φωτοβολταϊκά, τα αιολικά πάρκα και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Ωστόσο, η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί τη δεύτερη γραμμή άμυνας απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα. Κάθε γεωπολιτική κρίση, είτε αφορά τις αγορές πετρελαίου είτε τις διεθνείς ροές φυσικού αερίου, μεταφράζεται σε πιέσεις στις τιμές και στο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κάθε κατοικία που χρειάζεται λιγότερη ενέργεια για θέρμανση ή ψύξη αποκτά διπλή αξία. Από τη μία μειώνει το κόστος για το νοικοκυριό και από την άλλη περιορίζει την ανάγκη της χώρας να αγοράζει ακριβότερα καύσιμα από το εξωτερικό.
Με άλλα λόγια, το «Εξοικονομώ» δεν είναι μόνο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών. Είναι και ένα εργαλείο μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας.
Και μάλιστα, τα οφέλη δεν περιορίζονται στα προγράμματα αναβάθμισης κατοικιών. Το «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Συσκευή», το «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα» και το «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης» εκτιμάται ότι εξοικονομούν επιπλέον από 50 έως 91 εκατ. ευρώ ετησίως σε εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Παράλληλα έχουν οδηγήσει στην ανακύκλωση περίπου 934.000 ηλεκτρικών συσκευών και 68.000 θερμοσιφώνων, ενώ η συνολική ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας από τις τρεις αυτές δράσεις αντιστοιχεί στην κατανάλωση περίπου 161.648 ατόμων για έναν ολόκληρο χρόνο.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που συχνά αντιμετωπίστηκε ως πρόγραμμα αντικατάστασης συσκευών, αλλά στην πραγματικότητα έχει μετρήσιμο ενεργειακό και οικονομικό αποτύπωμα για τη χώρα.
Τελικά, στα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ», οι επιδοτήσεις και οι εντάξεις αποτελούν τη μια όψη του νομίσματος. Η άλλη αφορά στα μεγέθη που ακολουθούν μετά την ολοκλήρωση των έργων: κατανάλωση ενέργειας, εκπομπές και εισαγωγές καυσίμων. Εκεί φαίνεται τελικά το αποτύπωμα των σχεδόν 2 δισ. ευρώ που κατευθύνθηκαν στις ενεργειακές αναβαθμίσεις.
